Gri Sigorta, Mellce Sigorta (yönetimi eski sahiplerine iade edildi) ve Aveon Global Sigorta’nın üretimlerinin durdurulması sonrası sıkça, “Başka şirketlerde de benzer durumlar var mı?” sorusu geliyor.
Eski bir SEDDK müfettişi ve sigorta sektörünün muhasebecisi olarak bu sorulara doğrudan yanıt vermem doğru olmaz. Ancak, konuya bakış açımı kısaca özetleyebilirim:
1️⃣ Geçmişte, mali gücü ve itibarı bir sigorta şirketine sahip olmaya yetmeyecek kişilere ruhsat verildi. Şimdilerde ise bu durum ciddi baş ağrılarına neden oluyor.
2️⃣ Trafik sigortası, 2017 yılında getirilen tavan fiyat ve havuz uygulamaları nedeniyle daha da ciddi zarar edilen bir branş haline gelmiştir. Bu nedenle son 7-8 yıldır güçlü sigorta şirketlerinin çoğu, özellikle kötü sürücülere (4. basamak ve altındaki sürücüler) ve riskli araç türlerine (çekici gibi) poliçe kesmekten kaçınıyor. Şimdiye kadar bu soruna etkili bir çözüm bulunamamışken, 1 Nisan’dan itibaren geçerli olacak yeni tedbirlerin fayda sağlayıp sağlamayacağını görmek gerekiyor.
3️⃣ Trafik sigortasında eski poliçelerin hasarlarını (tasfiyeleri uzun zaman aldığı için) yeni kesilen poliçelerin primleriyle ödemek mümkündür. Ancak bu modelde sigorta şirketinin sürekli büyümesi gerekmektedir; bir fren yaparsa, uçurumdan aşağı düşebilir. Bu tür şirketlerin tek kurtuluşu, yeterli mali gelir elde etmeleri gerektiğidir, aksi takdirde durum ciddi bir saadet zinciri riskine dönüşebilir. Örneğin, Ege Sigorta 2015 yılında 100 milyon TL zarar açıkladığında, aslında yaklaşık 1,5 milyar TL (600 milyon USD) zararla battığını hatırlatmak isterim. Bu şirketin batacağını 2012-2014 yılları arasında Hazine Müsteşarlığında dile getiren tek kişi bendim. Ancak o dönemde çoğu kişi bunu abarttığımı ve konuyu kişiselleştirdiğimi düşünüyordu.
4️⃣ Günümüzde, yukarıda anlattığım modelde trafik sigortasında hem düşük fiyatlarla hem de riskli basamaklarda yüksek üretim yapan şirketler bulunmaktadır. Kasko sigortasında da benzer modeli uygulayan şirketler vardır. Ancak, kasko sigortalarında hasar tasfiye süreci daha kısa olduğu için bu modelle uzun yıllar faaliyet göstermek mümkün değildir. Nitekim, Gri Sigorta ve Aveon Global Sigorta bu modelle üretim yapmış ve sonuçta batmışlardır.
5️⃣ Kamu otoritesi, trafik sigortasında yaşanan üretim sorunu nedeniyle riskli üretim yapan şirketlere doğrudan müdahale etmekte zorlanıyor. Ancak sermaye yetersizliği içinde olan veya sigortacılık kanunu gereği yakından izlenmesi gereken şirketler üzerinde daha sıkı denetim uyguluyor.
6️⃣ MTK üzerinden hesaplanan yüksek iskonto geliri, MTK yeterliliği ve buna bağlı olarak DERK’in düzeyi konusunda ciddi soru işaretleri bulunuyor. Bu belirsizlikler, sigorta şirketlerinin gerçek finansal durumuna ilişkin tereddütleri artırıyor.
7️⃣ Sigorta şirketlerinin gerçek finansal durumlarının tam olarak açıklanmasının istenmediğine dair bir kuşkum var. Özellikle, TFRS 17’nin sürekli ertelenmesi ve 6. maddede açıkladığım hususları muhasebe uzmanı olarak açıklayamıyorum. Bu durumun oluşmasındaki temel sebepler, piyasa istikrarını koruma çabası ve sektörün kırılgan yapısının yaratabileceği olası riskler olabilir.
📌 Bu çerçevede ne olacak? Bekleyip göreceğiz.
