## Sigorta Tahkim Komisyonu’nun Kabul Politikası
Zarar gören kişi, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi ve Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca STK’ya başvurmadan önce sigorta şirketine müracaat etmek zorundadır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/13. maddesinde; Komisyona başvurulabilmesi için sigorta kuruluşuna gerekli başvurunun yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelendirilmiş olması gerektiği, ayrıca 15 iş günü içinde cevap verilmemesinin de başvuru için yeterli olduğu açıkça düzenlenmiştir.
Sigorta şirketi, başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde ya hiç ödeme yapmamakta ya da belirli bir ödeme gerçekleştirmektedir. Bu aşamadan sonra, başvuru yapıldığını ve sürenin dolduğunu ispatlayan zarar görenin STK’ya başvurabilmesi gerekir. Ne var ki STK, “talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelendirilmiş olması” şartını yorumlarken, belirsiz alacak niteliği taşıyan uyuşmazlıklarda dahi sigorta şirketi tarafından ödenmeyen belirli bir uyuşmazlık tutarının varlığını aramaktadır.
Başka bir ifadeyle, zarar gören örneğin 100 lira talep etmiş ve şirket bunun altında bir ödeme yapmışsa veya hiç ödeme yapılmamışsa başvuru kabul edilmekte; aksi halde kabul edilmemektedir. Kanaatimce bu durum, kanun maddesinin getirilme amacına ve Anayasa’daki hak arama özgürlüğüne uygun düşmemektedir. Ayrıca söz konusu uygulamanın başvuru sayısını azaltıcı bir etkisi bulunmadığı; bilakis zaman kaybına ilaveten eksper atanmasına ve ilave ekspertiz ücreti ödenmesine yol açtığı düşüncesindeyim.
### Ekspertiz Ücreti: Yargılama Gideri mi, Asıl Alacak mı?
Eski Türk Ticaret Kanunu döneminde “makul gider” kavramı açık bir düzenlemeye bağlanmamış olduğundan, Yargıtay kararlarında ekspertiz ücretinin TTK da düzenlenmesi nedeniyle Kasko poliçelerinde asıl alacak, KTK da düzenlenen ZMMS poliçelerinde ise yargılama gideri olarak hükmedilmesi gerektiği yönündedir.
Ancak 2012 yılında yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu’nun 1426. maddesi; “Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır.” hükmünü içermektedir.
Bazı hukukçulara göre, rizikonun ve zarar miktarının tespiti amacıyla yapılan makul ekspertiz giderlerinin artık yargılama gideri değil, doğrudan doğruya asıl alacak kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş bildirmektedir. Zira bu görüşe göre bu gider, uyuşmazlığın sonucuna bağlı bir masraf değil; STK nın uygulaması nedeniyle uyuşmazlık tutarının belirlenmesi için yapılan ve kanunen ödenmesi gereken bir gider niteliğindedir.
Asıl alacak sayılması halinde gecikme faizi işletilmesi gerekecektir.
Sonuç itibarıyla, STK’nın başvuru kabul politikasını yanlış buluyorum. Ekspertiz ücretinin hukuki niteliği konusunda da Yargıtay’ın içtihat oluşturmasında fayda görüyorum.