Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Üyesi Sayın Hüseyin Tuztaş, Sigorta Hakemleri Derneği tarafından 2025 yılında düzenlenen sempozyumda bedensel zarar tazminatlarında indirimler konusunu değerlendirirken, hatır taşıması indirimi bakımından Dairelerinin genel uygulamasının %20 olduğunu, ancak özel durumlara göre bu oranın artırılabileceğini ifade etmiştir. Süre sıkıntısı nedeniyle konuyu detaylandıramadı; ancak kuvvetle muhtemelen aynı yaklaşımın müterafik kusur indirimi bakımından da geçerli olduğunu düşünüyorum.
Nitekim aşağıda verilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararında da, müterafik kusur indiriminin her somut olayın özelliklerine göre, olayın meydana geliş şekli ile zarar görenin kusurlu davranışının zararın meydana gelmesi veya artması üzerindeki etkisi dikkate alınarak uygun oranda belirlenmesi gerektiği açıkça vurgulanmıştır.
**Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 09.11.2022 Tarih, E. 2021/15595, K. 2022/14269**
“3-) Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 Sayılı TBK’nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış ya da tazminat yükümlüsünün durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise hâkim tazminat miktarını indirebilir.
Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılması gerekir. Zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK’nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerektiği gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda; elektrikli bisiklet sürücüsü olan davacının kaza tespit tutanağında kask durumuna ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı, tedavi evraklarına göre alnın sol tarafında kesi, sağ kulak arkasında kesi ve frontal kemikte lineer fraktür bulunduğu anlaşılmaktadır.
Şu durumda, davacının kafa bölgesinden yaralandığı anlaşıldığından, Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir.”
Özetle, gerek hatır taşıması indirimi gerekse müterafik kusur indirimi bakımından %20 oranı mutlak ve değişmez bir oran değildir. Somut olayın özelliklerine göre, zarar görenin davranışının zararın meydana gelmesine veya artmasına etkisi daha ağır ise bu oranın %20’nin üzerine çıkması da mümkündür.
Örneğin, emniyet kemeri takmayan bir kişinin aracın takla atması sonucu araçtan dışarı fırlayarak yaralanması hâlinde, zararın artmasında kendi davranışının etkisinin çok daha yüksek olduğu söylenebilir. Bu gibi durumlarda, hâkimin %20’yi aşan bir müterafik kusur indirimi uygulamasının TBK m. 52’nin amacına ve hakkaniyet ilkesine uygun olacağını düşünüyorum.